Prettiger wonen en leven in Borne!

Heroriëntatie Twentse samenwerking

De “+” is m.i.v. 1 januari 2015 van de zogenaamde WGR+ gehaald.
Dat wil zeggen dat de verplichte samenwerking in regio’s niet meer verplicht is. Om Twente blijvend op de kaart te zetten is een vorm van samenwerking echter noodzaak. Er is een commissie o.l.v. Henk Robben (burgemeester Wierden) ingesteld die met een aantal aanbevelingen komt. Het college van Borne heeft daarop (in eerste aanleg in concept) gereageerd.
De ambities uit het rapport van de commissie Robben:
– Versterken sociaal economische structuur van Twente;
– Bestaand en toekomstig takenpakket zo goed en efficiënt mogelijk uitvoeren;
– Zorg voor het karakter van het gebeid Twente.
De commissie Robben stelt voor die ambities waar te maken door uit te gaan van “subsidiariteit”.
(lokale domein voorop, het regionale domein komt aan de orde als de lokale invulling niet voldoet.
In HS 3, ambitie voor de Twentse overheid, wordt dat beschreven als:
“waar het nodig of handig is, trekken de 14 gemeenten gezamenlijk op”
De legitimatie wordt neergelegd bij de 14 gemeenteraden.
Diversiteit wordt gezien als een kernkwaliteit van Twente. “Als” het nodig is slaan we de handen ineen en kiezen we voor onderlinge samenwerking.”
Het college van Borne is in haar reactie van mening dat het rapport ambitie en urgentie ontbeert. Het gaat (te veel) over vorm en te weinig over inhoud. Daarbij is het college van mening dat het telkens terugleggen van besluitvorming naar de 14 raden leidt tot een verminderde slagvaardigheid. Volgens het college betekent “samenwerken dat op onderdelen bewust autonomie wordt overgedragen”.
In de raad van 3 maart 2015 heeft de fractie van GB’90 uitgebreid gereageerd op zowel het rapport als de reactie van het college.
M.b.t. de ambities heeft GB’90 aangegeven dat deze ambities eerder vanzelfsprekendheden dan ambities. De overheid in elk gebied, dus ook in Twente, moet staan voor deze doeleinden.
Het hele rapport is doorspekt van een zekere vrijblijvendheid; wie en wanneer bepaalt of iets “nodig” of “handig” is? En wat betekent in deze “handig”?
GB’90 denkt dat het een utopie is te denken dat op veel onderwerpen alle 14 gemeenteraden eenzelfde conclusie trekken als het gaat om “nodig” of “handig”.
Te verwachten is dat de bedachte oplossing van een “Twenteberaad” als vorm van samenwerkende gemeenteraden in de praktijk niet zal blijken te werken. Daarvoor vinden de verschillende gemeenteraden de belangen te verschillend. Bovendien vragen wij ons af of elke gemeenteraad in de praktijk een bepaalde uitwerking van met name het versterken van de sociaal economische structuur in Twente op eenzelfde ziet en onderschrijft.
Diversiteit wordt gezien als een kernkwaliteit van Twente. GB’90 ziet daar echter op hetzelfde moment een gevaar in. “Als” het nodig is slaan we de handen ineen en kiezen we voor onderlinge samenwerking”. GB’90 is van mening dat het woordje “als” te veel vrijblijvendheid impliceert. Samenwerking IS namelijk nodig indien we de gestelde ambities waar willen maken.
De voorgestelde vorm en de gekozen formulering leidt tot een diversiteit van “coalitions of the willing”. Samenwerking wordt een gelegenheidsgebeuren. Het overzicht raakt uit zicht en samenwerking kan in deze vorm zonder al te veel verbeeldingskracht leiden tot tegengestelde belangen. En dat is nu juist funest voor met name de uitstraling richting andere bestuurslagen, investeerders en arbeidsmarkt. We laten zien nog steeds geen gezamenlijk belang te kunnen dienen.
En dan heb ik het nog alleen maar over geografische belangen en tegenstellingen. Hoe zit het op dit vlak met politieke uitgangspunten, belangen en tegenstellingen.
Spreekt de lokale Bornse fractie van een landelijke partij in het “Twenteberaad” of in één van haar beoogde voorlopers zijnde de opiniërende of adviserende conferentie, namens en voor Borne of namens en voor de belangen van haar partij?
GB’90 verwacht door de structuur van het massale Twenteberaad (346 raadsleden!) een mogelijkheid tot obstructie en dientengevolge een noodzaak tot hernieuwd overleg en daarmee een vertraging in besluitvorming en uitvoering.
Deze vertraging gaat onmiddellijk ten koste van de geformuleerde ambities.
Met het college is GB’90 (mede gezien het vorenstaande) van mening dat het rapport ambitie en urgentie ontbeert. Het gaat (te veel) over vorm en te weinig over inhoud.
Ook het college is van mening dat het telkens terugleggen van besluitvorming naar de 14 raden leidt tot een verminderde slagvaardigheid.
De constatering echter dat “samenwerken betekent dat op onderdelen bewust autonomie wordt overgedragen” gaat GB’90, in ieder geval op dit moment, een stap te ver.
GB’90 is eerder van mening dat gezocht moet worden naar een vorm waarin een vertegenwoordiging van de raad die, in plaats van een adviserende rol van een massaal “Twenteberaad”, op onderdelen een beslissende en vertegenwoordigende rol kan hebben in bijvoorbeeld een “sectoraal” ingericht “Twente(be)raad”.

De vraag van het college of de gemeente(raad) bereid is een deel van zijn autonomie los te laten en bevoegdheden over te dragen aan een regionale portefeuillehouder om slagkracht te vergroten is door de fractie van GB’90 dan ook beantwoord in die zin dat dit op dit moment een stap te ver is. Wel zou dit bv als pilot op onderdelen kunnen worden uitgewerkt. De vraag die we daarbij wel hebben is hoe het in die situatie wordt geregeld met de rol van volksvertegenwoordiging en democratische legitimatie. Het is duidelijk dat het rapport in die zin een spanningsveld in zich draagt.
De conclusie van GB’90 is aldus dat er meer vanuit de positie wordt gestart zoals die er was tijdens het bestaan van de WGR+. Vervolgens moet worden bezien in hoeverre er, al dan niet sectoraal, mogelijkheden zijn om de samenwerking meer dan op basis van vrijblijvendheid uit te breiden en te versterken.
Om het vorenstaande te benadrukken was er door GB’90 een motie voorbereid die uiteindelijk mede ingediend werd door het CDA, Borne-NU, VVD en D’66. De PvdA en SP stemden tegen de motie.
De motie, welke is te lezen op de site van de gemeente Borne, was overigens voor 95% afkomstig van de raad van de gemeente Enschede.

Wordt vervolgd.
Namens de fractie van GB’90
Wim Roetgerink